Đếm đồ vật trong tiếng Nhật

Trong tiếng Nhật, khi đếm đồ vật phải gắn hậu tố đếm (counter · 助数詞 josūshi) phù hợp với loại đồ vật đó. Hậu tố thay đổi theo loại — người, đồ vật phẳng, đồ vật dài, sách, động vật nhỏ, máy móc — và một số số đếm bị biến âm khi ghép.

Đếm người · 人

Kanji	Kana	Romaji	English	Tiếng Việt
一人	ひとり	hitori	1 person	1 người
二人	ふたり	futari	2 people	2 người
三人	さんにん	san-nin	3 people	3 người
四人	よにん	yo-nin	4 people	4 người
五人	ごにん	go-nin	5 people	5 người
六人	ろくにん	roku-nin	6 people	6 người
七人	ななにん · しちにん	nana-nin · shichi-nin	7 people	7 người
八人	はちにん	hachi-nin	8 people	8 người
九人	きゅうにん	kyū-nin	9 people	9 người
十人	じゅうにん	jū-nin	10 people	10 người
何人	なんにん	nan-nin	how many people	bao nhiêu người

Lưu ý: 一人 (hitori) và 二人 (futari) bất quy tắc — không phải ichi-nin hay ni-nin. Từ ba người trở đi mới theo công thức số đếm + 人.

Đếm đồ vật phẳng · 枚

Hậu tố 枚 (mai) dùng cho các đồ vật mỏng phẳng — giấy, vé, áo, đĩa, lá cây, ảnh.

Kanji	Kana	Romaji	English	Tiếng Việt
一枚	いちまい	ichi-mai	1 sheet	1 (tờ · tấm · cái)
二枚	にまい	ni-mai	2 sheets	2
三枚	さんまい	san-mai	3	3
四枚	よんまい	yon-mai	4	4
五枚	ごまい	go-mai	5	5
六枚	ろくまい	roku-mai	6	6
七枚	ななまい	nana-mai	7	7
八枚	はちまい	hachi-mai	8	8
九枚	きゅうまい	kyū-mai	9	9
十枚	じゅうまい	jū-mai	10	10
何枚	なんまい	nan-mai	how many	bao nhiêu

Tiếng Việt dùng nhiều loại từ tuỳ đồ vật phẳng được đếm:

• Tờ — giấy in, vé số, tiền giấy. Ví dụ: một tờ giấy, ba tờ vé số.
• Tấm — vật liệu xây dựng, ảnh khung lớn. Ví dụ: tấm nhựa, tấm tôn, tấm ảnh, tấm vé.
• Cái — áo, đĩa, đồ vật phẳng nhỏ thông dụng. Ví dụ: năm cái áo, hai cái đĩa.

Một số hậu tố đếm khác

Tiếng Nhật có hàng trăm hậu tố đếm. Sau đây là các hậu tố thông dụng nhất:

Kanji	Romaji	Dùng cho
個	ko	đồ vật nhỏ, đếm chung (quả táo, viên kẹo, cục đá)
本	hon · pon · bon	đồ vật dài thon (bút, chai, cây, gậy)
冊	satsu	sách, tạp chí, vở (đồ vật đóng gáy)
匹	hiki · piki · biki	động vật nhỏ (chó, mèo, cá, côn trùng)
頭	tō	động vật lớn (bò, ngựa, voi)
羽	wa	chim, thỏ
杯	hai · pai · bai	ly, cốc, bát (đong chất lỏng)
台	dai	xe cộ, máy móc (xe hơi, máy tính, TV)
階	kai · gai	tầng nhà (一階 ikkai — tầng 1)
軒	ken · gen	nhà, cửa hàng (一軒 ikken — một căn)
円	en	yên Nhật (đồng tiền)
歳	sai	tuổi (一歳 issai — 1 tuổi)

Ghi chú

• Biến âm khi ghép: nhiều hậu tố thay đổi cách đọc khi đứng sau một số số đếm nhất định. Ví dụ với 本: ippon (1), nihon (2), sanbon (3), yonhon (4), gohon (5), roppon (6), nanahon (7), happon (8), kyūhon (9), jippon hoặc juppon (10). Quy tắc biến âm khá phức tạp — phải nhớ từng cái.
• Cách hỏi “bao nhiêu” dùng tiền tố 何 (nan) + hậu tố: nan-nin? (mấy người), nan-mai? (mấy tờ), nan-bon? (mấy cây), nan-ji? (mấy giờ).
• Tiếng Việt cũng có loại từ (classifier) tương tự — con, cái, quả, cây, chiếc, tờ, tấm, bức, cục… — nhưng quy tắc dùng linh hoạt hơn nhiều và ít biến âm.