Thảo mộc và gia vị

English	Tiếng Việt	Ghi chú
allspice	tiêu Jamaica	một loại gia vị riêng, không phải tiêu thường
basil	húng quế	wiki
bay leaf	lá nguyệt quế	wiki
bird’s eye chili	ớt hiểm	nhỏ, rất cay
black pepper	tiêu đen
cardamom	bạch đậu khấu · thảo quả	xem ghi chú về cardamom
chili · chilli	ớt	thường bị viết nhầm là chilly (nghĩa là “lạnh”)
Chinese chives	hẹ	Allium tuberosum — khác với chive châu Âu
chive	hành tăm · hẹ tây	Allium schoenoprasum
cilantro · coriander (leaf)	rau mùi · ngò	wiki
cinnamon	quế
clove	(hạt) đinh hương	wiki
coriander seed	hạt mùi · hạt ngò
cumin	cumin · thì là Ai Cập	dùng trong cà ri, không phải thì là Việt
curry leaf	lá cà ri	wiki
dill	thì là	thì là Việt Nam thông dụng (canh chua, cá kho)
fennel	hồi tây · rau hồi	xem ghi chú về dill và fennel
five-spice	ngũ vị hương	gia vị Trung Hoa
galangal	riềng
garlic	tỏi
ginger	gừng
holy basil · Thai basil	húng quế Thái	Ocimum tenuiflorum / O. basilicum var. thyrsiflora
horseradish	cải ngựa	wiki
lemongrass	sả
mint	bạc hà	tên chung; xem ghi chú về các loại bạc hà
mustard	mù tạt	từ mượn của moutarde (Pháp)
nutmeg	nhục đậu khấu
oregano	kinh giới cay	Origanum vulgare — khác kinh giới Việt
paprika	ớt bột (ngọt)	từ ớt sấy khô, ít cay
parsley	rau mùi tây	khác với cilantro (rau mùi)
peppermint	bạc hà cay
perilla · shiso	tía tô	herb phổ biến trong ẩm thực Việt và Nhật
Vietnamese coriander · laksa leaf	rau răm	Persicaria odorata — không có tên dịch chuẩn
rosemary	hương thảo	wiki
saffron	nhuỵ hoa nghệ tây	gia vị đắt nhất thế giới
sage	xô thơm	Salvia officinalis
sawtooth coriander · culantro	mùi tàu · ngò gai	mùi mạnh hơn rau mùi, lá có răng cưa
sesame	vừng (Bắc) · mè (Nam)
seven-spice	thất vị hương	gia vị Nhật, shichimi tōgarashi — wiki
shallot	hành tím · hành khô
spearmint	bạc hà lục · húng nhủi	wiki
star anise	hoa hồi · đại hồi	wiki
tarragon	ngải giấm	Artemisia dracunculus
thyme	cỏ xạ hương · húng tây
turmeric	nghệ	wiki
vanilla	va-ni
Vietnamese balm	kinh giới	Elsholtzia ciliata — khác oregano
water mint	bạc hà nước	Mentha aquatica — không phổ biến trong ẩm thực Việt
white pepper	tiêu trắng	tiêu đen bóc vỏ

Ghi chú

Một số chỗ thường nhầm trong tài liệu nguồn

• ginger = gừng (rễ cay, dùng nấu phở), KHÔNG phải tỏi. Tỏi = garlic.
• chili (ớt) hay bị viết nhầm là chilly — chilly nghĩa là “lạnh”.
• allspice không phải tiêu thường mà là một loại gia vị riêng (Pimenta dioica), gọi là tiêu Jamaica trong tiếng Việt khoa học.

Dill và fennel — đều có thể gọi thì là?

Nguồn cũ và nhiều người Việt gọi cả hai là thì là, nhưng đây là hai loài khác nhau:

• dill (Anethum graveolens) — thì là trong nấu ăn Việt (canh chua, cá kho thì là). Lá mềm, mảnh như sợi tóc.
• fennel (Foeniculum vulgare) — hồi tây · rau hồi. Lá tương tự dill nhưng cứng hơn, có củ ăn được dưới gốc, mùi hồi rõ hơn. Hạt fennel dùng làm gia vị (fennel seed).

Cumin (Cuminum cyminum) cũng đôi khi gọi nhầm là thì là Ai Cập vì hạt giống tương tự dill, nhưng đó cũng là loài khác.

Họ bạc hà

Tiếng Việt dùng bạc hà khá rộng. Phân biệt:

• mint — tên chung cho cả họ.
• peppermint (Mentha × piperita) — bạc hà cay. Mùi mạnh, dùng trong kẹo, kem đánh răng.
• spearmint (Mentha spicata) — bạc hà lục · húng nhủi. Vị nhẹ hơn, dùng nhiều trong ẩm thực.
• water mint (Mentha aquatica) — bạc hà nước, ít gặp.
• rau húng trong các bài hát/ẩm thực Việt — thường là spearmint hoặc các giống lai.

Họ “rau mùi”

Tiếng Việt phân biệt khá rõ, nhưng tiếng Anh nhiều khi lẫn:

• rau mùi · ngò = cilantro · coriander leaf — lá xanh mềm, ăn sống, Coriandrum sativum.
• hạt mùi · hạt ngò = coriander seed — hạt khô của cùng cây trên, dùng nấu cà ri.
• mùi tàu · ngò gai = sawtooth coriander · culantro — Eryngium foetidum, lá cứng có răng cưa, mùi mạnh hơn rau mùi.
• rau răm = Vietnamese coriander · Vietnamese mint — Persicaria odorata, không liên quan tới rau mùi về sinh học, chỉ giống về mùi vị.
• rau mùi tây = parsley — Petroselinum crispum, lá xoăn, đặc trưng ẩm thực châu Âu.

Cardamom — bạch đậu khấu vs thảo quả

• cardamom · green cardamom (Elettaria cardamomum) — bạch đậu khấu. Hạt nhỏ trong vỏ xanh, mùi thơm tinh tế. Dùng trong masala chai, cà ri.
• black cardamom (Amomum subulatum) — thảo quả. Vỏ to nâu đen, mùi khói đậm. Dùng trong phở, lẩu.

Hai loại khác nhau hẳn về hình dáng và công dụng, dù tiếng Việt đôi khi gọi chung là đậu khấu.

Kinh giới và oregano — không phải cùng một thứ

• kinh giới Việt Nam = Vietnamese balm · Elsholtzia ciliata. Lá xanh nhỏ, ăn kèm bún chả, bún ốc.
• oregano = Origanum vulgare, gia vị Địa Trung Hải, dùng cho pizza, mì Ý.

Hai loại trùng tên gọi tiếng Việt khi dịch ngược (oregano đôi khi gọi kinh giới cay hoặc giữ nguyên oregano) nhưng là hai loài khác chi sinh học hoàn toàn.